Kale

Kale (tarihi ve yöresel adıyla İzollu), Malatya ilinin doğusunda yer alan, 192 km² yüzölçümüne sahip ve Malatya il merkezine 35 km uzaklıkta bulunan tarihi bir ilçedir^[1]. 1990 yılında ilçe statüsü kazanan yerleşim, kuzeyini çevreleyen Karakaya Baraj Gölü kıyısında konumlanmıştır^[1][2].

Tarihçe ve İdari Yapı

Yöre tarihsel süreçte İzollu adıyla tanınmış olup günümüzde de halk arasında bu isimle anılmaya devam etmektedir^[1]. 1560 yılına ait Osmanlı Tahrir Defteri’nde kayıtlı olan “Îzoli Komri” ifadesinin, bugün Malatya ile Elazığ illerini bağlayan tarihi Kömürhan Köprüsü mevkii olduğu anlaşılmaktadır^[1].

İlçe sınırlarındaki tarihi ve arkeolojik ögeler şunlardır^[1]:

• Kale Höyük: İlçe merkezine 4 km uzaklıkta yer alan antik yerleşim alanıdır^[1].
• Pirot Höyük: Karakaya Baraj Gölü suları altında kalan Pirot köyündeki kurtarma kazılarından elde edilen arkeolojik eserler günümüzde Malatya Müzesi’nde sergilenmektedir^[1].
• Tarihi ve İnanç Mekânları: Kaynarca köyü Tavşanbükü mezrasındaki antik mozaikli alan, Alvar köyünde yer alan Kabak Abdal Türbesi ve Eşref Höyüğü ilçenin öne çıkan kültürel alanlarındandır^[1].

Coğrafya ve İklim

İlçenin kuzey sınırını Karakaya Baraj Gölü çizmektedir^[1][2]. İklim özellikleri açısından kışları soğuk ve yağışlı, yazları sıcak ve kurak geçmektedir^[1]. Baraj gölü su kütlesinin varlığı, ilçe genelinde nem oranını artırarak iklimi yumuşatan mikroklimal bir etki yaratmaktadır^[3].

Ekonomi ve Yöresel Ürünler

İlçe ekonomisi ağırlıklı olarak tarım, kayısıcılık, ticaret ve baraj gölü çevresindeki hizmet sektörüne dayanmaktadır^[1][2]:

• Kayısıcılık: İlçe nüfusunun tamamına yakını tarımsal faaliyetlerle ve özellikle kayısı üretimiyle geçimini sağlamaktadır^[1].
• Kale Çileği: İlçenin yüksek güneşlenme süresi ve ılıman iklim koşulları sayesinde turfanda olarak yetiştirilen, özgün aroması ve lezzetiyle tanınan coğrafi değeri yüksek yöresel bir üründür^[3].
• Su Ürünleri: Karakaya Baraj Gölü kıyısında yer alması dolayısıyla tatlı su balıkçılığı ve su ürünleri yetiştiriciliği de yapılmaktadır^[4].

Ulaşım

Malatya il merkezinde çevre yolu üzerindeki Barbaros İlköğretim Okulu yanından kalkan belediye otobüsleri ile ilçeye yaklaşık 40-45 dakikada ulaşılmaktadır^[1]. Ayrıca Malatya’dan doğu yönüne giden şehirlerarası otobüsler de Kale ilçe merkezinden geçmektedir^[1].